ශ්‍රී ලංකාවේ රඳවා ගැනීමේ බද්ද (WHT) සහ AIT බදු අනුපාත, නිදහස් සීමාවන් සහ සහතිකපත් නිකුත් කිරීම

2017 අංක 24 දරන දේශීය ආදායම් පනත යටතේ ක්‍රියාත්මක වන රඳවා ගැනීමේ බද්ද (Withholding Tax - WHT) හෙවත් පෙරගෙවුම් ආදායම් බද්ද (Advance Income Tax - AIT), ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ව්‍යාපාරයකටම බලපාන තීරණාත්මක වගකීමකි. සේවා සපයන්නන්ට සහ කුලී හිමියන්ට මුදල් ගෙවීමේදී මූලයෙන්ම බදු අඩු කර දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට (IRD) බැර කිරීම සෑම ව්‍යාපාරයකම නීතිමය වගකීමකි. මෙම බදු පැහැර හැරීම 20% ක දඩයකට සහ වියදම් අවලංගු වීමට (Expense Disallowance) හේතු වේ.

පටුන — මාතෘකා 8 ක්↓

1. ශ්‍රී ලංකාවේ රඳවා ගැනීමේ බදු (WHT/AIT) නීතිමය පසුබිම

දේශීය ආදායම් පනතේ 83 සිට 90 දක්වා වගන්ති යටතේ රඳවා ගැනීමේ බදු නීති ක්‍රියාත්මක වේ.

ආදායම් උපයන අවස්ථාවේදීම බදු අය කිරීම: වසර අවසාන වන තෙක් බලා නොසිට ගෙවීම් සිදුකරන අවස්ථාවේදීම බදු අය කර රජයට ලබාදීම.

විගණන විනිවිදභාවය: RAMIS පද්ධතිය හරහා ගෙවන්නා සහ ලබන්නා අතර ගනුදෙනු හරස් පරීක්ෂාවට (Cross-reconciliation) ලක් කෙරේ.

2. වත්මන් බදු අනුපාත සහ මාසික නිදහස් සීමාවන්

ප්‍රධාන රඳවා ගැනීමේ බදු අනුපාත:

විශේෂිත සේවා ගාස්තු (Specified Service Fees): එක් මාසයකදී එක් සේවා සපයන්නෙකුට ගෙවන මුදල රු. 100,000 ඉක්මවන්නේ නම් 5% ක්.

කුලී ගෙවීම් (Rent Payments): මසකට රු. 100,000 ඉක්මවන වාණිජ හෝ නේවාසික කුලී මත 10% ක්.

ලාභාංශ (Dividends): සමාගම් විසින් බෙදාහරින ලාභාංශ මත 15% ක්.

පොලී ආදායම් (Interest): බැංකු හා මූල්‍ය ආයතන විසින් ගෙවන පොලී මත 5% ක්.

3. සේවා ගාස්තු (5%) සහ කුලී ගෙවීම් (10%) මත බදු රඳවා ගැනීම

වැදගත් ගණනය කිරීමේ රීතිය:

WHT ගණනය කරනු ලබන්නේ වැට් (VAT) හෝ SSCL බදු රහිත මූලික සේවා වටිනාකම මත පමණි.

උදාහරණයක් ලෙස, සේවා ඉන්වොයිසියක වටිනාකම රු. 200,000 + 18% VAT (රු. 36,000) = රු. 236,000 ක් නම්, 5% WHT ගණනය වන්නේ රු. 200,000 මත පමණි (රු. 10,000). සපයන්නාට ගෙවිය යුතු ශුද්ධ මුදල රු. 226,000 කි.

4. ව්‍යවස්ථාපිත WHT සහතිකපත් (Deduction Certificates) නිකුත් කිරීම

බදු අඩු කළ සෑම අවස්ථාවකදීම අදාළ සේවා සපයන්නා හෝ කුලී හිමියා වෙත දින 30ක් ඇතුළත නිල Withholding Tax Certificate පත්‍රයක් නිකුත් කළ යුතුය. එහි ගෙවන්නාගේ සහ ලබන්නාගේ TIN අංකය, ගෙවූ මුළු මුදල සහ අඩු කළ බදු මුදල පැහැදිලිව සඳහන් විය යුතුය.

5. ලෙජරයේ ද්විත්ව සටහන් (Journal Entries)

ඉන්වොයිසිය ලැබුණු විට:

ඩෙබිට්: Consultancy Expense (වියදමක්) - රු. 200,000

ඩෙබිට්: Input VAT Control (වත්කමක්) - රු. 36,000

ක්‍රෙඩිට්: Accounts Payable - Vendor (වගකීමක්) - රු. 226,000

ක්‍රෙඩිට්: WHT Payable (වගකීමක්) - රු. 10,000

IRD එකට බදු ගෙවූ විට:

ඩෙබිට්: WHT Payable - රු. 10,000

ක්‍රෙඩිට්: Bank Account - රු. 10,000

6. IRD ගෙවීම් දින සහ RAMIS වාර්ෂික වාර්තා ඉදිරිපත් කිරීම

අඩු කළ සියලු බදු මුදල් ඊළඟ මස 15 වන දිනට පෙර IRD ගිණුමට ගෙවිය යුතුය. සෑම වසරකම අප්‍රේල් 30 වන දිනට පෙර වාර්ෂික WHT Schedule වාර්තාව RAMIS පද්ධතියට CSV ගොනුවක් ලෙස උඩුගත කළ යුතුය.

7. SyncBooks මඟින් WHT ස්වයංක්‍රීය කිරීම

SyncBooks මෘදුකාංගය මඟින් රු. 100,000 සීමාව ස්වයංක්‍රීයව හඳුනාගෙන WHT බදු අඩු කිරීම් සිදුකරන අතර, එක් ක්ලික් කිරීමකින් IRD පිළිගත් PDF සහතිකපත් සපයන්නන් වෙත ඊමේල් කරයි.

⚡WHT බදු ස්වයංක්‍රීය කරගන්න

SyncBooks Tax Module මඟින් රඳවා ගැනීමේ බදු ගණනය සහ සහතිකපත් නිකුත් කිරීම ස්වයංක්‍රීය කරන්න.

බදු මොඩියුලය බලන්න→

8. නිතර අසන ප්‍රශ්න (FAQ)

WHT බදු අඩු නොකළහොත් කුමක් සිදුවේද?

ගෙවීම් කළ සමාගමට 20% ක දඩයක් සහ මාසික පොලියක් ගෙවීමට සිදුවන අතර, එම වියදම ආදායම් බදු ගණනය කිරීමේදී ප්‍රතික්ෂේප විය හැක.

සේවාලාභියෙකු අපෙන් WHT කපා ඇති විට අපට එම මුදල හිලව් කරගත හැකිද?

ඔව්. අපගේ ආදායම් බදු ගෙවීමේදී පාරිභෝගිකයින් කපා ඇති WHT මුදල (Advance Tax) අපගේ බදු මුදලින් අඩු කරගත හැක.

📌ප්‍රධාන සාරාංශය සහ නිගමනය

රඳවා ගැනීමේ බදු නිවැරදිව පවත්වා ගැනීම නීතිමය දඩවලින් ආරක්ෂා වීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ. SyncBooks පද්ධතිය මඟින් WHT සහ AIT වාර්තාකරණය 100% ක් ස්වයංක්‍රීයව සහ නිරවද්‍යව සිදුකරයි.

SyncBooks පර්යේෂණ සහ නීති කණ්ඩායම

ශ්‍රී ලංකා බදු හා මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති පර්යේෂණ ඒකකය

SyncBooks ශ්‍රී ලංකා ගිණුම්කරණ පර්යේෂණ හා නීති ඒකකය මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.